Overslaan en naar de inhoud gaan
Museum de Gevangenpoort. foto: A.M. Minnaard
Museum de Gevangenpoort. foto: A.M. Minnaard

Museum de Gevangenpoort

Tentoonstelling over vier eeuwen opsluiten, verhoren en straffen

Achter de gesloten deuren van de Gevangenpoort is deze maand de herinrichting van het museum van start gegaan. Tijdens de sluiting vanwege de coronacrisis zijn voorbereidingen getroffen voor een nieuwe tentoonstelling over vier eeuwen opsluiten, verhoren en straffen. Het museum verwacht half juni weer te openen voor publiek.

Vernieuwing was noodzakelijk

Het middeleeuwse deel van het gebouw - met daarin de gevangenisruimtes waaronder de ‘Gajolen’ (cellen), de Pijnkelder en de Ridderkamer blijven onaangetast. De authentieke beleving, het gevoel dat je als bezoeker teruggaat in de tijd, is in dit deel van de Gevangenpoort indrukwekkend.

Image
Foto: Kees Hageman
Foto: Kees Hageman

Het museale deel - waar vroeger de dienstruimtes waren en de rechtspraak plaatsvond - wordt opnieuw ingericht. De presentatie van de collectie in dit deel van het museum is verouderd en voldoet niet meer aan de verwachtingen van de huidige bezoeker.

Verhalen centraal

In de nieuwe tentoonstelling staan de verhalen van de ‘bewoners’ van de Gevangenpoort centraal: de cipier, de beul en de rechter, maar vooral de verhalen van de vele gevangenen die in de loop der eeuwen in de Gevangenpoort moesten wachten op hun berechting. Heden en verleden worden naast elkaar gezet, bezoekers worden geprikkeld mee te denken over misdaad en straf.

Image
Gevangenpoort Cipierskamer. Beeld: Duinzand
Gevangenpoort Cipierskamer. Beeld: Duinzand

In het vernieuwde museum ontmoet de bezoeker vier historische personages die hun door het gebouw leiden en laten kennismaken met vier eeuwen strafrecht. Terwijl vroeger lijfstraffen en klasse-justitie heel normaal waren, kijken we daar nu heel anders tegen aan. Hedendaagse deskundigen voorzien het verleden van commentaar. Ondertussen valt er veel te beleven: de Cipierswoning is weer authentiek ingericht, men kan elkaar de duimschroeven aandraaien, op de stoel van de rechter zitten en kennismaken met de beul.

De unieke collectie straf- en martelwerktuigen - ooit echt gebruikt - wordt in een nieuwe context gepresenteerd. Eén van de topstukken, een echte guillotine, krijgt een prominente plek op de binnenplaats.

Over Museum de Gevangenpoort

De Gevangenpoort is een van de oudste opengestelde monumenten in Nederland, rond 1370 gebouwd als toegangspoort voor het grafelijk hof, nu Binnenhof. Van 1433 tot 1828 is het staatsgevangenis van het Hof van Holland en later het Koninkrijk der Nederlanden.

Image
Foto: Kees Hageman
Foto: Kees Hageman

In 1882 opent de Gevangenpoort als rijksmuseum, met de nationale collectie straf- en martelinstrumenten. Het rijksmonument behoort tot de ‘Top 100 Monumenten van Nederland’ vanwege de unieke combinatie van middeleeuwse gebouwen en de bewaard gebleven interieurs, waaronder de ‘Gajolen’ (cellen) en de Ridderkamer die herinnert aan de gebroeders De Witt. Eeuwenoude graffiti van gevangenen siert nog steeds de wanden.

De grote verzameling historische straf- en martelinstrumenten is internationaal uniek met uitsluitend authentieke collectiestukken, zoals een guillotine uit het jaar 1797. Gelegen op een steenworp afstand van het Binnenhof in Den Haag, stad van Vrede en Recht, is Museum de Gevangenpoort het nationale museum voor de geschiedenis van het Nederlandse strafrecht.

Het museum verwacht 19 juni weer te kunnen heropenen.

Museum de Gevangenpoort
Buitenhof 33
Den Haag
gevangenpoort.nl